「一诺千金」 (មួយសេចក្តីសន្យាតម្លៃមាសមួយពាន់កាគី)

ចុងរាជវង្ស「秦」 មានបុគ្គលម្នាក់នៅទឹកដី「楚」ឈ្មោះ「季布」 គាត់ជាមនុស្សដែលខ្លាំងណាស់គោរពសេចក្តីសន្យា គ្រាន់តែបានសន្យានឹងអ្នកដទៃរួច ទោះបីជាការនោះមានការលំបាកប៉ុណ្ណា ក៏តែងតែស្វែងរកវិធីធ្វើឱ្យបានជោគជ័យ មិនដែលនិយាយមិនគោរពសេចក្តីសន្យាឡើយ។

នៅសម័យនោះ មានប្រសាសន៍មួយផ្សព្វផ្សាយទូទៅក្នុងទឹកដី「楚」ថា៖ 「得黄金百斤，不如得季布一诺。」 មានន័យថា សេចក្តីសន្យាមួយប្រភេទពី「季布」 កាន់តែមានតម្លៃជាងមាស ១០០ កាគី។

ក្រោយមក សង្គ្រាមរវាង「楚」និង「汉」បានកើតឡើង 「季布」ដោយសារធ្លាប់ដឹកនាំទាហានបម្រើ「项羽」 ជាច្រើនដងបានកម្ចាត់កងទ័ពរបស់「刘邦」 នៅពេល「刘邦」ដណ្តើមបានអាណាចក្ររួចហើយ ក៏បានប្រកាសរង្វាន់ដើម្បីចាប់「季布」 ហើយបានបញ្ជាផងដែរថា អ្នកណាដែលលាក់ខ្លួនគាត់ នឹងត្រូវសម្លាប់គ្រួសារទាំងមូល។

「季布」បានរត់គេចទៅកាន់ទីក្រុង「濮阳」 លាក់ខ្លួននៅក្នុងផ្ទះគ្រួសារមួយដែលមាននាមត្រកូល「周」 គ្រួសារ「周」ដឹងច្បាស់ថា ការលាក់ខ្លួនគាត់នឹងនាំមកនូវគ្រោះថ្នាក់ស្លាប់ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏នៅតែប្រថុយប្រថានជីវិតរបស់ខ្លួនទទួលភ្ញៀវគាត់។

គ្រួសារ「周」ក៏បានស្វែងរកវិធីកាត់សក់「季布」ឱ្យខ្លី បង្ខំឱ្យគាត់សម្លៀកបំពាក់ដូចខ្វំ លក់ទៅធ្វើការនៅផ្ទះគ្រួសារមួយដែលមាននាមត្រកូល「朱」ក្នុងទឹកដី「鲁」 សង្ឃឹមថានឹងអាចការពារជីវិតរបស់គាត់បាន។

នៅពេលគ្រួសារ「朱」មើលឃើញ ក៏ស្គាល់ភ្លាមថា「奴仆」នេះពិតជា「季布」ដែលល្បីល្បាញនោះ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គាត់មិនបានប្រកាសជាសាធារណៈទេ ផ្ទុយទៅវិញ បានទិញដីស្រែច្រើនដប់អិច ឲ្យ「季布」ស្ងប់ស្ងាត់ធ្វើការដាំស្រែ ហើយការពារគាត់ដោយសម្ងាត់។

朱家 ក៏បានធ្វើដំណើរដល់ 洛阳 ដោយខ្លួនឯង ដើម្បីទៅសហជីពលោក 夏侯婴 ដែលជារាជមន្ត្រីទទួលទំនុកចិត្តបំផុតនៅក្បែរ 刘邦 ។ លោកបានសុំអោយលោកមេត្តាដោះល្បែងឱ្យ 季布 ដោយនិយាយថា កាលពីមុនគាត់គ្រាន់តែបម្រើម្ចាស់ផ្ទាល់របស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ មិនមានការខុសឆ្គងអ្វីឡើយ។

夏侯婴 ត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយសេចក្ដីស្មោះត្រង់ និងហេតុផលរបស់ 朱家 ក៏បានប្រាប់ពាក្យទាំងនេះដល់ 刘邦 ។ 刘邦 បានគិតអស់រយៈពេលមួយខ្លះ យល់ថាមានហេតុផល ទីបំផុតក៏ចេញបទបញ្ជាលើកលែងទោសឱ្យ 季布 ហើយថែមទាំងតែងតាំងគាត់ឱ្យធ្វើមន្ត្រីទៀតផង។

បន្ទាប់ពី 季布 ក្លាយជាមន្ត្រី លោកនៅតែរក្សាទម្លាប់ដូចពីមុន។ សម្រាប់រាល់ការដែលគាត់បានសន្យាដល់អ្នកដទៃ ទោះបីជាមានការលំបាកប៉ុណ្ណា គាត់ក៏ខំប្រឹងពេញសមត្ថភាពធ្វើអោយសម្រេច ពុំដល់មានការបដិសេធមិនធ្វើឡើយ។

នាពេលនោះមានមនុស្សម្នាក់ឈ្មោះ 曹丘生 បានយាងទៅជួប 季布 ដោយចេតនា និយាយថា៖ «ប្រជាជននៅតំបន់ 楚 តែងតែនិយាយថា 『得黄金百斤，不如得季布一诺』 កេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អរបស់លោកបានផ្សព្វផ្សាយពាសពេញពិភពលោកដូច្នេះហើយ啊！»

季布 បានលឺហើយមានសេចក្ដីរីករាយខ្លាំងណាស់ បានស្នើសុំឲ្យ 曹丘生 នៅស្នាក់នៅបានច្រើនខែ ទទួលភ្ញៀវគាត់ដូចភ្ញៀវថ្លើមួយ។ ដូច្នេះចាប់ពីពេលនោះមក សុភាសិត 「一诺千金」 ក៏បានចែកចាយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។