← 返回本课目录 第 3 阶段 · 第 15 课 · 越俎代庖

越俎代庖

课程介绍

尧想把天下让给隐士许由,许由却拒绝了,他说厨师就算不下厨,掌管祭祀的人也不能越过自己的职责去代替厨师做菜。这个故事告诉我们,每个人都应该做好分内的事,不能随意越权代替别人的职责。

成语故事

本课只听故事、懂意思,不专门学新字新词。

នៅសម័យបុរាណ ព្រះចៅងាវគឺជាស្តេចដែលមានប្រាជ្ញាធម្មជាតិខ្ពស់ គាត់បានគ្រប់គ្រងអាណាចក្រអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ពេលឃើញអាណាចក្រស្ថិតក្នុងសន្តិភាព គាត់ក៏ចង់ស្វែងរកមនុស្សដែលមានទេពកោសល្យ និងគុណធម៌ខ្ពស់ជាងដើម្បីជំនួសមុខតំណែងរបស់គាត់

គាត់បានលឺថានៅក្នុងព្រៃមានអ្នកលាក់ខ្លួនម្នាក់ឈ្មោះហ្ស៊ូយូ មានគុណធម៌ខ្ពស់ មានចំណេះដឹងទូលំទូលាយ មិនដែលស្វែងរកកិត្តិនាមនិងអត្ថប្រយោជន៍ទាល់តែសោះ គាត់ក៏សម្រេចចិត្តទៅសូមឱ្យគាត់ចេញមកគ្រប់គ្រងអាណាចក្រដោយផ្ទាល់

ព្រះចៅងាវរកឃើញហ្ស៊ូយូ បាននិយាយជាមួយគាត់ដោយការគោរពថា៖ 「លោកម្ចាស់មានចំណេះដឹងនិងគុណធម៌ល្អបំផុត ខ្ញុំចង់ប្រគល់អាណាចក្រទៅឱ្យលោក សូមលោកទទួលបានជាទីប្រពន្ធ」

ហ្ស៊ូយូលឺបន្ទាប់មក បានអង្វរដៃបដិសេធជាបន្តបន្ទាប់ និយាយថា៖ 「អ្នកគ្រប់គ្រងអាណាចក្របានល្អខ្លាំងហើយ បើសិនជាខ្ញុំជំនួសអ្នក មិនមែនដើម្បីស្វែងរកកិត្តិនាមមិនពិតទេឬ? ខ្ញុំពិតជាមិនចាប់អារម្មណ៍លើកិត្តិនាមនិងអត្ថប្រយោជន៍ទាល់តែសោះ」

尧 ស្នើសុំជាច្រើនដង សង្ឃឹមថា លោក许由 នឹងផ្លាស់ប្តូរគំនិត ទទួលយកអាណាចក្រនេះ ប៉ុន្តែលោក许由 តែងតែបដិសេធមិនព្រមទទួលយកយ៉ាងរឹងមាំទាល់តែសោះ។

许由 ប្រើឧទាហរណ៍ប្រៀបធៀបមួយ ដើម្បីពន្យល់គំនិតផ្ទាល់ខ្លួន លោកបាននិយាយថា៖ «ឧទាហរណ៍ដូចជាមេចុងភៅនៅផ្ទះបាយ ទោះបីជាមិនចំអិនអាហារក៏ដោយ អ្នកដែលទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រងពិធីបូជា ក៏មិនអាចបោះបង់ការងារពិធីបូជារបស់ខ្លួន ទៅជំនួសមេចុងភៅចំអិនម្ហូបនៅផ្ទះបាយបានឡើយ»

លោកបានបន្តនិយាយថា៖ «មនុស្សគ្រប់រូបមានតួនាទី និងភាពក្លៀវក្លារបស់ខ្លួន ខ្ញុំជាមនុស្សដែលលាក់ខ្លួននៅតំបន់ព្រៃភ្នំ រស់នៅដោយសេរីសប្បាយ ការគ្រប់គ្រងអាណាចក្រ មិនមែនជាកិច្ចការដែលខ្ញុំគួរធ្វើទេ លោកគួរទៅស្វែងរកមនុស្សសមរម្យផ្សេងទៀតវិញ»

便

尧 លឺសម្រស់នៃពាក្យពី许由 នេះ ទោះបីជាមានការខកចិត្តបន្តិចក៏ដោយ ក៏បានយល់ពីគោលការណ៍នេះដែរ៖ មនុស្សគ្រប់រូបគួររក្សាភាពក្លៀវក្លារបស់ខ្លួន មិនគួរជំនួសតួនាទីរបស់អ្នកដទៃដោយប្រើចិត្តទេ ហើយក៏មិនគួរឲ្យមនុស្សដែលមិនសមរម្យ ធ្វើកិច្ចការដែលមិនសមរម្យដែរ។

បន្ទាប់ពី许由 បដិសេធសំណើរបស់尧 រួច លោកបានបន្តត្រឡប់ទៅលាក់ខ្លួននៅតំបន់ព្រៃភ្នំវិញ រស់នៅដោយសេរីសប្បាយ គ្មានជម្លោះជាមួយអ្នកដទៃ មិនដែលសោកស្តាយចំពោះជម្រើសរបស់ខ្លួនទាល់តែសោះ។

ក្រោយមក មនុស្សបានប្រើសុភាសិត「越俎代庖」នេះ ប្រើប្រៀបធៀបទៅនឹងការហួសពីវិសាលភាពតួនាទីរបស់ខ្លួន ទៅជ្រៀតជ្រែក ឬជំនួសអ្នកដទៃធ្វើកិច្ចការដែលពិតជាមិនមែនជារបស់ខ្លួន។

【故事寓意】

「越俎代庖」比喻超越自己的职责范围,去插手或代替别人做不属于自己的事情。

课文来源: 本站原创 · project-original · 据公版典故改写

对话

生词

汉字 拼音 释义

文化

任务 · 交作业

已交 0 次 · 待完成

本课成语:越俎代庖。请在本子上把本课成语认真练写(每个写 5 遍)。写完后请拍照上传。建议每天认真完成一课;老师会查看你的书写,指出需要改进的地方,并给出练习建议。

成语 :越俎代庖 · 每个写 5 遍

学生只需上传书写照片。老师会在后台用文字和图片告诉你哪里写得好、哪里需要改正。

练习

根据故事内容和寓意选择正确答案。

尧为什么想把天下让给许由?

许由对尧的请求是什么态度?

许由用什么比喻来解释自己的想法?

许由拒绝之后做了什么?

这个故事告诉我们什么道理?